Xung quanh bức ảnh được xét duyệt giải thưởng Hồ Chí Minh
Vừa qua, Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Việt Nam đã gửi hồ sơ tác phẩm Xe tăng đánh chiếm Dinh Độc Lập của tác giả Trần Mai Hưởng xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật trong lĩnh vực nhiếp ảnh.
Tuy nhiên, đã có nhiều ý kiến xung quanh việc xét tặng giải thưởng cho tác phẩm này.
 |
Sau những "hiểu lầm" trong lịch sử, chiếc xe đầu tiên húc đổ cánh cổng dinh Độc Lập vào ngày 30.4.1975 đã được xác nhận là chiếc xe tăng mang số hiệu 390. Hai trong số bốn chiến sĩ tham gia chiến đấu trên chiếc xe tăng 390 đã kiến nghị về việc xét tặng giải thưởng cho tác phẩm, vì cho rằng bức ảnh của tác giả Trần Mai Hưởng không phải là bức ảnh chụp chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cánh cổng dinh Độc Lập và đây là hình ảnh được dàn dựng lại. Nhà nhiếp ảnh Mạnh Thường (Phó ban Lý luận phê bình - Hội NSNA VN) bày tỏ: “Tác phẩm Xe tăng đánh chiếm dinh Độc Lập của tác giả Trần Mai Hưởng không phải là bức ảnh chụp chiếc xe tăng 390 đầu tiên húc đổ cánh cổng dinh. Hơn nữa, đây là một bức ảnh không trung thực, không chụp hình ảnh thật lúc đó mà chụp hình ảnh được dựng lại để quay phim. Vì thế tác phẩm không có ý nghĩa, không xứng đáng với giải thưởng".
 |
Ông Thường cho rằng việc một nhà báo của quân giải phóng chụp được hình ảnh chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cánh cổng dinh Độc Lập là rất phi lý, vì nếu như vậy thì nhà báo phải có mặt trong dinh trước khi xe tăng tiến vào. Ông cho biết, vào tháng 4.1995, bà Francoise de Mulder (người Pháp) đã sang VN và tặng lại cho Bảo tàng Lịch sử quân sự bức ảnh chụp chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cánh cổng dinh mang số hiệu 390. Bà kể lại, lúc chiếc xe tăng 390 tiến vào, bà đứng nấp sau một gốc cây to. Khi chiếc xe húc đổ cánh cổng bà đã bấm máy liên tục và chụp được tới 36 kiểu.
Dưới ống kính của Françoise Demulder, xe tăng 390 mới là chiếc xe tăng húc đổ cổng Dinh Độc lập.
Sau khi nhận được Công văn số 843 của Bộ VH-TT-DL yêu cầu giải quyết đơn thư kiến nghị của hai trong số bốn chiến sĩ chiến đấu trên xe tăng 390, về việc tác phẩm Xe tăng đánh chiếm dinh Độc Lập được Hội đồng Hội NSNA VN xét trình hội đồng cấp trên tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật, Hội NSNA VN đã có công văn trả lời. Trong đó, hội khẳng định: chiếc xe tăng trong ảnh Xe tăng đánh chiếm dinh Độc Lập của tác giả Trần Mai Hưởng không phải xe tăng 390 - chiếc xe đầu tiên húc đổ cánh cổng dinh Độc Lập - mà là một trong những chiếc xe vào sau. Tuy nhiên, không phải chỉ có hình ảnh chiếc xe tăng 390 mới mang tầm vóc lịch sử để nhận giải thưởng, mà có nhiều bức ảnh tư liệu lịch sử, giá trị khác trong cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc đã và sẽ tiếp được xem xét, tặng thưởng. Bức ảnh của tác giả Trần Mai Hưởng tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh là một trong những tư liệu quý giá.
Về việc bức ảnh có phải được dàn dựng lại hay không, Hội NSNA VN đã đưa ra ý kiến của các nhân chứng liên quan và có mặt tại dinh Độc Lập trưa ngày 30.4.1975. Trung tướng Phạm Xuân Thệ (người khi đó trực tiếp bắt nội các Dương Văn Minh), cho biết: “Khi tiến công vào Sài Gòn, bộ binh chúng tôi mỗi tiểu đội trên một chiếc xe tăng, số còn lại ngồi trên xe thiết giáp, đội hình phía sau ngồi trên xe ô tô. Khi xe tăng húc bật cánh cửa cổng dinh Độc Lập là các xe ào vào liên tiếp rất nhanh… Sáng 1.5.1975, toàn bộ xe tăng và bộ binh chúng tôi rút ra tập kết tại Tổng kho Long Bình... Vì vậy tôi khẳng định ngày 30.4 hoặc 1.5.1975 không có chuyện dựng lại cảnh xe tăng và bộ binh để chụp ảnh”.
Phóng viên ảnh Hứa Kiểm (lúc đó là phóng viên TTXVN thuộc nhóm phóng viên bám sát các đơn vị chủ lực thần tốc tiền vào Sài Gòn), cho biết: “Đến trưa 30.4.1975, chúng tôi là một trong những nhóm phóng viên đầu tiên có mặt tại dinh Độc Lập. Tuy vậy, chúng tôi vẫn không kịp chụp những tốp xe tăng đầu tiên tiến vào dinh. Những tốp xe tăng sau vẫn tiếp tục vào dinh, anh Hưởng chụp được những chiếc xe tăng đó. Kết quả, Trần Mai Hưởng đã có tác phẩm ảnh đẹp: xe tăng tiến vào cổng dinh và lăn qua cánh cổng đã đổ. Tôi chứng nhận đây là tấm ảnh chụp tại chỗ xảy ra ngày 30.4.1975 tại dinh Độc Lập, Sài Gòn. Không phải ảnh dựng lại hay chụp lại”.
______________________________________
Từ 30/4/1975 đến năm 1995. Giai đoạn này tất cả các cơ quan báo chí, tài liệu lịch sử, sách học phổ thông… đều ghi: Đó là xe tăng 843 và Bùi Quang Thận. Sau ngày 30/4/1975, ông Thận được đi học sĩ quan tại Liên Xô, sau về đơn vị cũ, lên tới chức Lữ trưởng Lữ 203, sau sang làm Tham mưu trưởng BTL Tăng. Năm 2000, với quân hàm Đại tá, ông Thận được nghỉ hưu tại quê là huyện Vũ Thư, Thái Bình.
Ông Bùi Quang Thận (đeo kính, đứng giữa) cùng kíp chiến sĩ xe 843
Giai đoạn 2: Từ 1995 đến nay. Xuất phát từ sự tình cờ, 1 nhân viên ngoại giao VN tại Pari đến chơi nhà riêng của 1 nữ nhà báo Pháp là Francoise de Mulder- người đã nhiều năm hoạt động ở miền Nam. Tại đây, vị nhân viên này nhìn thấy 1 tấm ảnh phóng to treo trên tường là 1 chiếc xe tăng với số hiệu ghi rất rõ trên tháp pháo là 390 đang xô đổ cổng Dinh và hùng dũng lao vào sân Dinh. Cũng trong tấm ảnh này có thể nhìn thấy chiếc xe 843 còn ở phía ngoài cổng Dinh. Bà nhà báo người Pháp cho biết, bà là người chụp tấm ảnh này và chiếc xe 390 cùng với kíp chiến sĩ 4 người trong chiếc xe đó mới là những người đầu tiên tiến vào Dinh.
Dưới ống kính của Françoise Demulder, xe tăng 390 mới là chiếc xe tăng húc đổ cổng Dinh Độc lập.
Cũng trong năm 1995, bà nhà báo người Pháp sang Việt Nam. Với sự hỗ trợ của các phóng viên Đài PTTH Hà Nội, bà nhà báo Pháp đã tìm được 3 trong 4 chiến sĩ xe tăng 390 năm xưa, đầu tiên là ông Vũ Đăng Toàn- người chỉ huy xe 390, đã được phục viên với quân hàm Đại uý, lúc đó đang trông coi thuê tại 1 đầm cá ở quê là huyện Gia Lộc, Hải Dương. Đài PTTH Hà Nội đã làm 1 phim phóng sự rất cảm động về cuộc tìm lại các chiến sĩ xe tăng 390. Sau khi phim này được phát sóng, lịch sử đã được viết lại, sách giáo khoa phổ thông cũng được viết lại. Từ đó tới nay, chiếc xe 390 và kíp xe tăng do ông Toàn chỉ huy hầu như được mọi người công nhận là những người đầu tiên vào Dinh.
Thế nhưng, ông Bùi Quang Thận cùng kíp chiến sỹ xe tăng 843 không công nhận sự kiện trên!
NGUỒN INTENET
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét